Het Joop van den Endeplein heeft een flinke metamorfose ondergaan. Waar het plein voorheen vooral functioneerde als doorgangsgebied, is het nu een groenere, rustigere en uitnodigendere plek geworden waar medewerkers en bezoekers van het Media Park elkaar kunnen ontmoeten, lunchen of even kunnen verblijven. Maar wat komt er allemaal kijken bij het ontwerpen van zo’n publieke ruimte?

We spraken met Helge Docters van Leeuwen, oprichter van interieurontwerpbureau HD+VK, over de visie achter het ontwerp, de keuzes die zijn gemaakt en het proces van de eerste ideeën tot het gerealiseerde plein.

Van productontwerp naar totaalbeleving:

Kun je jezelf kort voorstellen? Wie ben je, wat doe je en wat is jouw rol binnen HD+VK?

Mijn naam is Helge Docters van Leeuwen. Ik heb HD+VK zo’n negen jaar geleden opgericht. Wij zijn een interieurontwerpbureau dat zich richt op Hospitality, Workspace en Leisure. We ontwerpen commercieel vastgoed, waarbij we de volledige gastbeleving vormgeven, maar ook rekening houden met de technische mogelijkheden en uitdagingen van een locatie. Het hoofddoel is altijd om een unieke en passende ervaring voor de gast te creëren.

Hoe ben je in dit vak terechtgekomen? Wat is je achtergrond en wat spreekt je aan in het ontwerpen van gebouwen, openbare ruimtes en omgevingen waar mensen werken en samenkomen?

De kern van ons vak is het vormgeven van een totaalervaring. We proberen bezoekers mee te nemen in een eigen wereld: iets wat logisch, warm en uitnodigend voelt. Zelf ben ik opgeleid als productontwerper. Op onze studio werken ook mensen met een achtergrond in architectuur en interieur. Mijn opleiding maakt dat ik behoorlijk technisch en functioneel gericht ben. De samenwerking met de lead designers in de studio zorgt ervoor dat we tegelijkertijd intuïtieve en bijzondere ervaringen creëren. Daarbij begeleiden we de opdrachtgever tot aan de oplevering van het project. We doen dit echt samen en kennen het proces goed.

Het verhaal achter het nieuwe Joop van den Endeplein

Hoe kwam je bij de vernieuwing van het Joop van den Endeplein betrokken? Wat was de aanleiding voor het project en wat was de eerste opdracht of ambitie?

Wij werken al geruime tijd samen met het Media Park en denken mee over de inrichting en vormgeving van verschillende gebieden op het park. Zo hebben we onder meer het kantoorinterieur van Canal+, de lunchruimte bij Make-A-Wish (The Deli) en het interieur van ORYN ontworpen.

We hebben het hele park in een 3D-model staan. Daarmee kunnen we samen met de opdrachtgever verschillende opties onderzoeken en tot passende oplossingen komen. Het 3D-model is dus niet het eindresultaat, maar juist een hulpmiddel om samen tot een ontwerp te komen.

Wat zag je toen je voor het eerst naar het plein keek? Wat werkte er volgens jou al goed en waar lagen de grootste kansen voor verbetering?

Het plein miste definitie. Onze studio zit in de buurt en daardoor kennen we het plein goed. We weten welke functies het gedurende de dag vervult, maar ook hoe het gebruik verandert tijdens de verschillende opname-seizoenen. Het was niet duidelijk wat het plein precies was: een doorgangsgebied op weg naar kantoor, een ontvangstplek voor publiek of een opstelplek voor productiewagens? We hebben hier veel over gesproken en zijn uiteindelijk tot een duidelijke richting gekomen.

Hoe is het ontwerp vervolgens ontstaan? Kun je ons meenemen van de eerste ideeën en schetsen tot het uiteindelijke ontwerp? Welke keuzes waren daarbij belangrijk?

We hebben het ontwerp van groot naar klein benaderd. Het eerste doel was om eenheid en rust te brengen in de verschillende vormentalen die je op het hele Media Park tegenkomt: van de rode gevels en grijze prullenbakken tot ronde en vierkante plantenbakken, tegels en beton. Het plein oogde wat verrommeld en we zagen behoefte aan meer rust. Door te kiezen voor een heel duidelijk materialenpalet – schoon beton, hout, groen en donker antraciet – en dit consequent te herhalen, is een veel eenduidiger beeld ontstaan.

Daarnaast kende het plein veel hazenpaadjes, waardoor er eigenlijk nergens ruimte was voor groen of om gewoon even te zitten. We hebben een deel van die routes logischer gemaakt en de tussenliggende ruimtes zo veel mogelijk ingevuld met groen.

Tot slot hebben we een aantal gebieden nadrukkelijk als verblijfsruimte gedefinieerd: plekken om te lunchen, te wachten en bij te praten. Ook is er een mooi podium gecreëerd onder de grote bomen bij het restaurant.

Welke sfeer en uitstraling wilde je creëren? Wat moest het vernieuwde plein uitstralen en hoe sluit het ontwerp aan bij het karakter van het Media Park en de mensen die hier dagelijks werken en komen?

De aankomst moest warm, schoon en volwassen aanvoelen, waarbij het restaurant een prominentere plek mocht krijgen. Door het terras zowel te verbreden als onder de bomen door te laten lopen, voelt het nu als een groter onderdeel van het plein.

In het hart van het plein hebben we vervolgens verschillende groene kernen toegevoegd. Daardoor voelt het meer als een park dan als een parkeerveld. Ook langs de gevel zijn groenstroken aangelegd om het brutalistische karakter van de gebouwen wat te verzachten.

Welke ontwerpkeuzes zie je misschien niet direct, maar zijn wel belangrijk voor het functioneren van het plein? Denk bijvoorbeeld aan routing, groen, verblijf, gebruik of de verbinding met de omliggende gebouwen.

Het plein moet intuïtief aanvoelen. Veelgebruikte routes moeten behouden blijven, maar mogen niet de hoofdboodschap van het plein bepalen. Daarnaast moet er ruimte blijven voor productiewagens, die behoorlijk wat beslag leggen op de routing. Het doel is om van het plein meer een park en minder een verkeersgebied te maken.

Van ontwerp naar werkelijkheid

Van ontwerp naar werkelijkheid: hoe was dat proces? Waren er tijdens de uitvoering uitdagingen, verrassingen of zaken die uiteindelijk anders zijn geworden dan op de tekentafel?

Eerlijkheid gebiedt ons te zeggen dat de zoektocht behoorlijk lang heeft geduurd. Op het Media Park zijn veel verschillende partijen actief, allemaal met hun eigen behoeften. De functies van het plein moeten daarop aansluiten en deze ondersteunen.

Er zijn verschillende opties voorbijgekomen, zoals de mogelijkheid om een groot podium te realiseren of juist het hele plein te overdekken. Met de komst van een restaurant, een take-awaylunchplek en een grote evenementenlocatie hebben we uiteindelijk gekozen voor een functioneel neutrale inrichting van het plein.

Wat is voor jou persoonlijk het meest geslaagde onderdeel van het nieuwe plein? En waar ben je het meest trots op?

Het vergroenen en verlichten van het plein zal ervoor zorgen dat het langer en beter door iedereen op het Media Park wordt gebruikt. Daarnaast hebben we door de aanpassingen en het rustiger maken van de kleurstellingen veel meer eenheid gecreëerd. Dat zie je misschien niet direct, maar je voelt het wel degelijk.

Voor wie heb je het plein uiteindelijk ontworpen? Wat hoopte je dat medewerkers, bezoekers en andere gebruikers ervaren wanneer ze hier komen?

Deze grote renovatie is een eerste stap in het verrijken van de publieke ruimtes op het Media Park. We willen het Media Park toekomstbestendig maken en ervoor zorgen dat het voor de vele bezoekers, medewerkers en andere gebruikers een fijne plek is.

Als je terugkijkt op het hele traject, van de eerste schets tot het gerealiseerde plein: wat heeft dit project je geleerd?

Wij zijn interieurontwerpers. We ontwerpen wel vaker buitenruimtes, maar dit was een van de grotere opdrachten op dat gebied die we hebben mogen uitvoeren. We hebben veel nieuwe technische kennis opgedaan. Onder het plein loopt bijvoorbeeld bijzonder veel techniek. Ook hebben we gezien hoeveel waarde het heeft om het bestaande groen te behouden. Uiteindelijk hebben we het plein benaderd als een ontvangsthal, maar dan buiten.

En tot slot: als je één element van het nieuwe plein mag aanwijzen waarin echt jouw handschrift als ontwerper terugkomt, welk element is dat dan en waarom?

Het plein is geen uitgesproken statement. Tussen alle opvallende objecten op het Media Park – zoals Beeld & Geluid, het VPRO-gebouw van OMA en de grote studio’s – moest het plein juist een verbinder worden. Dat is wat ons betreft echt gelukt en die verbindende rol zal zich met de tijd over het hele Media Park voortzetten.

Onze handtekening is dat we contextgedreven ontwerpen. We proberen niet het volgende grote statement tussen de bestaande gebouwen en objecten te plaatsen, maar willen juist de juiste invulling geven aan de context die we aantreffen. En dat is hier echt gelukt.

Meer informatie: www.hdplusvk.com